CBG Centrum voor Familiegeschiedenis vs Meertens Instituut vergelijken
Ben je net begonnen met stamboomonderzoek of ben je op zoek naar de betekenis van je achternaam? Dan kom je al snel twee namen tegen: het CBG Centrum voor Familiegeschiedenis en het Meertens Instituut.
Het kan verwarrend zijn. Ze hebben allebei iets te maken met namen, met geschiedenis, en soms lijken ze wel door elkaar te lopen. Vooral de Nederlandse Familienamenbank is een onderwerp waar veel vragen over zijn. In dit artikel leggen we het haarfijn uit, zodat jij precies weet waar je moet zijn voor welke informatie.
Wat is het verschil tussen het CBG en het Meertens Instituut?
Om het simpel te houden: denk aan het Meertens Instituut als de wetenschappelijke bron en het CBG als de plek voor de praktische stamboomzoeker. Beide organisaties zijn onmisbaar voor wie onderzoek doet, maar ze hebben een andere achtergrond.
Het Meertens Instituut is een onderzoeksinstituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Hun focus ligt op de Nederlandse taal en cultuur. Ze doen onderzoek naar dialecten, namen, en de diversiteit van de Nederlandse cultuur.
Het is dus heel erg wetenschappelijk. Het CBG Centrum voor Familiegeschiedenis (vroeger Centrum voor Familiegeschiedenis CBG) is er speciaal voor jou.
Het is een kenniscentrum voor iedereen die een stamboom wil maken. Ze helpen je met praktische tips, cursussen, en door het beschikbaar maken van data. Ze zijn de brug tussen de wetenschap en jouw zolderkamer.
De Nederlandse Familienamenbank: De geschiedenis
Hier wordt het interessant. De vraag die we het meest horen is: "Is de Nederlandse Familienamenbank nu van het Meertens Instituut of van het CBG?" Het antwoord is: van het CBG, maar ontwikkeld door het Meertens Instituut.
In het verleden was de Nederlandse Familienamenbank (NFB) te vinden op de website van het Meertens Instituut. De experts van het Meertens Instituut hebben de inhoud (de verklaringen en oorsprong van namen) bedacht en geschreven.
Dat is nog steeds zo. Echter, in 2012 is de website en de technische beheer overgedragen aan het CBG. Tegenwoordig vind je de bank op cbgfamilienamen.nl. De naam is veranderd in CBG Familienamen.
Dus, als je de bank bezoekt, ben je officieel op het domein van het CBG.
Het CBG zorgt ervoor dat de site werkt en up-to-date blijft, terwijl de inhoud nog steeds gebaseerd is op het wetenschappelijke werk van het Meertens Instituut.
Wat kun je vinden bij het CBG?
Het CBG is de plek voor de stamboomzoeker die verder wil. Naast de Familienamenbank, die we hierboven al bespraken, heeft het CBG veel meer te bieden.
Je kunt er terecht voor: Het CBG is er echt op gericht om jou aan informatie te helpen. Ze hebben een bibliotheek en een helpdesk die je kan helpen als je vastloopt. Ze zijn de praktische partner voor je familiegeschiedenis.
- WieWasWie: Dit is de grootste openbare archiefzoekmachine van Nederland. Het CBG beheert dit samen met partners.
- De Heraldische DataBank: Hier vind je wapens van families.
- StamboomNederland: Een plek waar je je eigen stamboom online kunt zetten.
Wat kun je vinden bij het Meertens Instituut?
Waar het CBG dus heel praktisch is, is het Meertens Instituut de expert. Ze zijn degenen die de diepte in gaan.
Als je wilt weten waarom jouw achternaam eigenlijk De Vries is, of wat de achtergrond van een dialect is, dan ga je naar het Meertens Instituut.
- Uitgebreide collecties over dialecten.
- Onderzoeksprojecten over namen.
- Enorme databases over de Nederlandse taal.
Hun website bevat veel: Voor de gemiddelde stamboomzoeker is de website van het Meertens Instituut soms wat technischer. Ze zijn de "bouwers" en "onderzoekers" van de data die het CBG later toegankelijk maakt.
Waar moet ik zijn voor mijn achternaam?
Stel, je wilt weten wat de herkomst is van je achternaam. Waar ga je heen?
De makkelijkste en beste plek is de CBG Familienamenbank (de vroegere NFB). Je typt je achternaam in om de verspreiding van je achternaam op de kaart te zien en je krijgt:
- Een verklaring van de naam (bijvoorbeeld: "zoon van Maarten").
- Een kaartje van waar de naam voorkomt in Nederland (volgens de basisadministratie van 2007 en de volkstelling van 1947).
- Links naar literatuur.
Hoewel de inhoud van de bank afkomstig is van het Meertens Instituut, is de interface en het zoeken via het CBG geregeld. Dus voor 99% van de gebruikers is het CBG de startplek.
Veelgestelde vragen (FAQ)
1. Is de Nederlandse Familienamenbank gratis?
Ja, de CBG Familienamenbank is volledig gratis te raadplegen. Iedereen kan naar de website gaan en zoeken naar de oorsprong en verspreiding van een familienaam.
2. Wie beheert de Nederlandse Familienamenbank nu?
Sinds 2012 beheert het CBG Centrum voor Familiegeschiedenis de bank. Het Meertens Instituut heeft de data overgedragen. De inhoud (de naamsverklaringen) is wetenschappelijk en komt van het Meertens Instituut, maar het onderhoud en de website zijn van het CBG.
3. Wat is beter voor stamboomonderzoek: CBG of Meertens?
Als je een stamboom wilt bouwen, is het CBG de beste plek.
Zij bieden toegang tot archieven (WieWasWie) en tools voor stamboombeheer. Het Meertens Instituut is fantastisch als je specifieke wetenschappelijke vragen hebt over de betekenis of oorsprong van namen, maar is minder ingericht op het dagelijks bouwen van een stamboom.