DNA-test laten doen als je geadopteerd bent zo werkt het
Ben je geadopteerd en vraag je je weleens af waar je vandaan komt? Je bent niet de enige.
Veel geadopteerden zijn nieuwsgierig naar hun biologische achtergrond. Vroeger was het vinden van biologische familie vaak ingewikkeld, maar tegenwoordig biedt een DNA-test uitkomst. Met een simpele test kun je binnen enkele minuten beginnen met zoeken. In dit artikel lees je precies hoe zo’n DNA-test werkt, wat je kunt verwachten en hoe je je kansen op het vinden van familieleden vergroot.
Waarom een DNA-test doen?
De reden om een DNA-test te doen is voor veel geadopteerden hetzelfde: je wilt weten waar je vandaan komt.
Misschien ben je op zoek naar je biologische ouders, broers of zussen, of wil je gewoon meer weten over je etnische achtergrond. Een DNA-test kan hierbij helpen, zelfs als je adoptiepapieren niet compleet zijn of moeilijk te vinden zijn. Het is een toegankelijke manier om meer inzicht te krijgen in je eigen verhaal.
Hoe werkt een DNA-test voor geadopteerden?
Een DNA-test voor geadopteerden werkt in principe hetzelfde als voor iedereen. Je bestelt een testkit bij een bedrijf, bijvoorbeeld MyHeritage of AncestryDNA.
In de kit zit meestal een wattenstaafje of een buisje. Je wrijft het wattenstaafje over de binnenkant van je wang of spuugt in een buisje. Dit is pijnloos en duurt maar een paar minuten.
Vervolgens stuur je de test op naar het lab. Na enkele weken krijg je de resultaten online te zien.
Bij geadopteerden is het belangrijk om te weten dat de resultaten afhankelijk zijn van geluk en locatie. De databases van DNA-testbedrijven zijn enorm, maar niet overal even groot. Als je bent geadopteerd uit een land waar weinig mensen zich hebben laten testen, zoals sommige delen van Azië, Afrika of Oost-Europa, is de kans op een directe match kleiner. Maar zelfs dan kunnen de resultaten waardevol zijn, bijvoorbeeld door inzicht in je etnische herkomst.
Hoe vergroot je je kansen op het vinden van familie?
Wil je je kansen op het vinden van biologische familie vergroten? Dan zijn er een aantal slimme stappen die je kunt nemen.
Upload je DNA naar meerdere databases
Deze tips helpen je om het maximale uit je DNA-test te halen.
De belangrijkste tip is: upload je ruwe DNA-gegevens naar zoveel mogelijk databases. Elk testbedrijf heeft zijn eigen database met gebruikers. Als je alleen bij één bedrijf test, mis je mogelijke matches bij andere bedrijven.
Gelukkig kun je je DNA-gegevens vaak gratis of tegen een kleine vergoeding uploaden naar andere platforms. Zo heb je met één test toegang tot miljoenen potentiële familieleden. Veel genealogen die zoeken naar de beste DNA-test voor neven en nichten beginnen bij AncestryDNA, omdat dit een van de grootste databases heeft. Vervolgens uploaden ze hun gegevens naar MyHeritage, FamilyTreeDNA en GEDmatch.
Op die manier spreid je je kansen en vergroot je de kans op een match.
Test je Y-chromosoom als je een man bent
Ben je een man en ben je op zoek naar je biologische vader? Dan kan een Y-DNA-test helpen.
Alleen mannen hebben een Y-chromosoom, dat via de vaderlijke lijn wordt doorgegeven. Een Y-DNA-test kan mannen vinden die dezelfde achternaam delen of een gemeenschappelijke voorouder hebben via de vaderlijke lijn. Dit kan een snelle manier zijn om meer te weten te komen over je biologische vader.
Waarom een mtDNA-test minder nuttig is
FamilyTreeDNA is een bedrijf dat gespecialiseerd is in Y-DNA-tests. Iedereen heeft mitochondriaal DNA (mtDNA), dat alleen via de moederlijke lijn wordt doorgegeven.
Hoewel dit interessant klinkt, is een mtDNA-test voor geadopteerden vaak minder nuttig. De matches die je krijgt, zijn meestal verre verwanten van honderden jaren geleden. Omdat vrouwen elke generatie een andere achternaam krijgen, is het moeilijk om hiermee je directe moederlijke lijn te traceren. De meeste experts raden daarom aan om je te focussen op autosomale DNA-tests (de gewone test) en eventueel een Y-DNA-test, en mtDNA over te slaan.
Wat kun je verwachten van de resultaten?
De resultaten van een DNA-test kunnen variëren van directe matches (een ouder, broer of zus) tot verre neven en nichten. Het hangt sterk af van hoeveel mensen uit jouw regio zich al hebben laten testen en hoe je onbekende familieleden via een DNA-match kunt opsporen.
Als je geluk hebt, vind je snel een direct familielid. Meestal zul je echter eerst veel verre verwanten vinden. Dit vraagt geduld, maar met de juiste aanpak kun je hieruit waardevolle informatie halen.
Veel geadopteerden gebruiken de matches van verre verwanten om hun stamboom te reconstrueren.
Door te kijken naar gemeenschappelijke voorouders en de achtergrond van deze matches, kun je langzaam maar zeker je eigen afkomst in kaart brengen.
Is een DNA-test veilig en betrouwbaar?
Een veelgestelde vraag is of een DNA-test veilig is. Bedrijven zoals MyHeritage en AncestryDNA zijn groot en betrouwbaar, maar het is belangrijk om hun privacybeleid te lezen. Jouw genetische gegevens zijn zeer persoonlijk.
Kies voor een bedrijf dat duidelijk is over hoe ze met je data omgaan.
Je kunt vaak zelf instellen of je anoniem wilt blijven of zichtbaar wilt zijn voor andere gebruikers.
Veelgestelde vragen over DNA-testen voor geadopteerden
Hoeveel DNA heb ik van mijn biologische ouders?
Je moeder en vader geven ieder de helft van hun DNA door. Daarnaast heb je van elke grootouder ongeveer 25% DNA, en van elke overgrootouder ongeveer 12,5%.
Wat kost een officiële DNA-test?
Dit helpt bij het begrijpen van je resultaten, vooral als je verre verwanten vindt. Wil je weten hoe een DNA-test voor genealogie precies werkt? Een thuistest voor verwantschap kost meestal tussen de 70 en 100 euro. Een officieel DNA-onderzoek, bijvoorbeeld voor juridische doeleinden, is duurder: gemiddeld tussen de 350 en 750 euro.
Kan ik een DNA-test doen om een broer of zus te vinden?
Voor de meeste geadopteerden is een thuistest voldoende om op zoek te gaan naar familie.
Ja, zeker. Een autosomale DNA-test kan aantonen of je een volle broer of zus bent. Als je een match vindt met een zeer hoge DNA-overeenkomst (bijvoorbeeld 25% of meer), is de kans groot dat dit een broer of zus is. Ook halfbroers en -zussen zijn te herkennen, maar met een lagere DNA-overeenkomst.